Netflix’te yayımlanan Lefter filmi, teknik anlamda dönem filmleri açısından tatmin edici bir iş. Mekân tasarımları, kostümler, dijital restorasyonlar ve sahne atmosferi, seyirciyi 1940’ların ve 50’lerin İstanbul’una ikna edici biçimde taşıyor. Kamera dili ve sanat yönetimi, nostaljiyi ucuz bir dekor fetişizmine düşmeden kurmayı başarıyor. Bu açıdan bakıldığında filmin sinematografik omurgası sağlam.
Ancak aynı başarıyı metin düzeyinde görmek ne yazık ki mümkün değil.
Filmin en zayıf halkası, anlatının yönünü belirleyen dramatik tercihleri. Türk futbol tarihinin en büyük figürlerinden biri olan Lefter Küçükandonyadis’in sahadaki efsanevi performansları, kazandığı kupalar, kırdığı rekorlar ve bir kuşağın kolektif hafızasında bıraktığı iz, filmde neredeyse tali bir unsur hâline geliyor. Bunun yerine, senaryonun merkezine yerleştirilen ve kurgusal olduğu açıkça hissedilen “Meri” karakteri üzerinden ilerleyen romantik bir yan hikâye, anlatının ağırlık merkezini sorunlu bir şekilde kaydırıyor.
Bir spor ikonunun sinemasal temsili, kaçınılmaz olarak özel hayatına da dokunabilir; fakat burada söz konusu olan, biyografik derinlikten ziyade magazinsel bir dramatizasyon. Seyircinin, Lefter’in bir golünün yankısını, tribünlerin coşkusunu, savaş sonrası Türkiye’sinin ruh hâlini ya da azınlık bir futbolcunun toplumsal mücadelesini hissetmesi gerekirken; anlatı, duygusal enerjisini kurgusal bir aşk hikâyesine yatırmayı tercih ediyor. Bu da filmin tarihsel ve kültürel potansiyelini büyük ölçüde boşa çıkarıyor.
Üstelik bu tercih, yalnızca dramatik bir yön kayması değil; aynı zamanda etik bir sorun da barındırıyor. Kurgusal bir aldatma anlatısı üzerinden, bir efsanenin ahlaki portresini tartışmaya açmak, izleyicinin zihninde gerçeğe dayanmayan bir algı üretme riskini taşıyor. Bu noktada film, bir spor ikonuna saygı duruşu mu yapıyor, yoksa onu dramatik malzeme hâline mi getiriyor, sorusu ister istemez akla geliyor.
Daha da önemlisi, Lefter’in hikâyesi; savaş yıllarının gölgesinde büyüyen bir yetenek, İstanbul’un çok kültürlü yapısı, futbolun birleştirici gücü ve Cumhuriyet dönemi spor tarihinin dönüşümü gibi çok katmanlı bir anlatı sunmaya son derece müsaitken, film bu bağlamları yüzeysel geçiyor. Oysa birkaç güçlü tarihsel dokunuş, arşiv görüntüsü ve duygusal bağlam, anlatıyı çok daha derinlikli ve kalıcı kılabilirdi.
Sonuç olarak Lefter filmi, görsel olarak özenli fakat anlatısal olarak sığ bir biyografi denemesi olarak kalıyor. Günümüzde neredeyse herkesin hayatının sinemaya uyarlanması bir moda hâline gelmişken, bu filmin de o dalganın içinde, hikâyesinin özünü kaybetmiş bir örnek olarak konumlandığını söylemek mümkün.
Bir efsaneyi anlatmak, onu romantik entrikaların fon dekoru hâline getirmekten daha fazlasını hak eder.
Yorumlar
Yorum Gönder